Door de overheid gesubsidieerde rechtshulp (toevoeging)

Het is in Nederland in de Grondwet vastgelegd: wie rechtsbijstand nodig heeft maar wie dat niet kan betalen, heeft recht op gesubsidieerde rechtsbijstand, ook wel een toevoeging genoemd. De toevoeging wordt door de advocaat aangevraagd bij de Raad voor Rechtsbijstand. Indien u voor een toevoeging in aanmerking komt, betaalt de overheid een groot deel van de kosten van de advocaat. Afhankelijk van uw inkomen betaalt u wel een eigen bijdrage. Daar is een aantal voorwaarden aan verbonden.

Uiteraard mag u niet teveel verdienen. Dit wordt door de Raad voor Rechtsbijstand getoetst aan de hand van het fiscaal jaarinkomen van twee jaar geleden. De Raad voor Rechtsbijstand vraagt zelf de nodige gegevens op bij de belastingdienst, en aan de hand van die gegevens wordt de toevoegingsaanvraag beoordeeld. Een toevoegingsaanvraag in 2012 wordt dus getoetst aan het inkomen van 2010 (het ‘peiljaar’). Indien dat inkomen boven de grenzen uitkomt, heeft u dus geen recht op een toevoeging. Als u wel recht heeft op een toevoeging, betaalt u een eigen bijdrage, die lager is naarmate u minder heeft verdiend. Hoe hoger uw inkomen, hoe hoger uw eigen bijdrage is. Er bestaat geen recht op gesubsidieerde rechtsbijstand boven een fiscaal jaarinkomen van
€ 24.900,-- voor alleenstaanden en € 35.200,-- voor niet-alleenstaanden. Duidelijkheidshalve: indien u samenwoont wordt het inkomen over 2010 van u en uw partner bij elkaar opgeteld, ook als u in 2010 nog niet samenwoonde. In onderstaande tabel kunt u zien aan de hand van welke bedragen de Raad voor Rechtsbijstand bepaalt hoe hoog een eigen bijdrage is, indien u voor een toevoeging in aanmerking komt.

Vermogensgrenzen

U heeft geen recht op gesubsidieerde rechtsbijstand als uw vermogen in het peiljaar meer was dan het heffingsvrij vermogen (€ 20.661,-- met een toeslag per minderjarig kind van € 2.762,--; voor 65+ geldt een bovengrens van € 27.350,--). Met andere woorden: betaalde u belasting in box 3 dan wordt de aanvraag afgewezen.

Korting op de eigen bijdrage

U kunt bij het Juridisch Loket (0900-8020) een diagnosedocument verkrijgen. Een diagnosedocument is een verwijzing naar een advocaat. Als de toevoeging wordt aangevraagd met het diagnosedocument, krijgt u een korting van € 51,-- op de eigen bijdrage.

Peiljaarverlegging vragen

De Raad voor Rechtsbijstand beoordeelt de toevoegingsaanvraag in 2012 aan de hand van uw inkomen en vermogen in 2010. Als u daarna opeens heel veel minder bent gaan verdienen, kunt u de Raad vragen het peiljaar te verleggen (naar 2012).

Resultaatsbeoordeling

Ook is het van belang te weten dat de Raad voor Rechtsbijstand na afloop van de zaak kijkt wat de opbrengst van uw zaak is geweest. Dat wordt een resultaatsbeoordeling genoemd. De grens ligt op 50% van het voor u geldend heffingsvrij vermogen. Is de opbrengst meer, dan wordt de toevoeging achteraf ingetrokken. U moet dan alle kosten van de advocaat alsnog zelf betalen.

Ter verduidelijking het volgende voorbeeld: in het kader van een echtscheidingsprocedure (vader, moeder, twee kinderen die bij moeder hun hoofdverblijf hebben) wordt de echtelijke woning verkocht, en de overwaarde blijkt € 50.000,-- te zijn. Beiden ontvangen € 25.000,--, de opbrengst. De helft van het voor vader geldend heffingsvrij vermogen in het kader van de resultaatsbeoordeling bedraagt € 10.330,50, en hij komt dus niet meer voor een toevoeging in aanmerking. Voor moeder geldt een hoger bedrag in verband met de toeslag per minderjarig kind, en het bedrag voor moeder is € 13.092,50. Ook zij komt dus niet meer voor een toevoeging in aanmerking.
Als de te verdelen opbrengst in dit voorbeeld echter € 25.000,-- zou zijn (en ieder € 12.500,-- zou krijgen), dan komt vader niet en moeder net wel voor een toevoeging in aanmerking.

Belang van de zaak

Er wordt bij de aanvraag natuurlijk ook gekeken naar het belang van de zaak, want een toevoeging is niet bedoeld voor zaken die onvoldoende (financieel) belang hebben. De Raad kijkt bij het beoordelen van de aanvraag dus ook naar de reden waarom u rechtsbijstand vraagt.